Publikacje




PODPROGOWE PRZETWARZANIE INFORMACJI O WALENCJI PRZYJEMNEJ VERSUS NIEPRZYJEMNEJ

Prezentacja wyników badań

 mgr Tomasz Niemiec
dr Beata Rajba
mgr Wioletta Klimczak
Dolnośląska Szkoła Wyższa, Instytut Psychologii

 

                Przetwarzanie informacji poza świadomością stanowiło meritum intensywnych dyskusji w dziedzinie psychologii od początku jej istnienia. Chociaż od czasów Freuda i jego prac o nieświadomości (Freud, 1904, 1912) minęło ponad 100 lat, to w ramach współczesnej psychologii poznawczej przetwarzanie informacji poza świadomością wciąż stanowi zdecydowanie interesujący temat (Bargh, Williams, 2007; Dijksterhuis, Henk, Smith, 2005; Kobylińska, Karwowska, 2014). We współczesnej psychologii poznawczej przetwarzanie informacji poza progiem świadomości podmiotu bywa nazywane przetwarzaniem podprogowym. Interesującym pytaniem jest: jakie treści łatwiej staną się podprogowe – przyjemne, czy też nieprzyjemne? Istnieją dwie konkurencyjne hipotezy, stanowiące odpowiedź na to pytanie. Z jednej strony, poniżej progu świadomości łatwiej mogłyby zostać zepchnięte treści nieprzyjemne, gdyż ludzie bronią się przed nimi. W celu obrony przed treściami nieprzyjemnymi ludzie stosują mechanizmy obronne, jak np. wyparcie (A. Freud, 2007). Czyli treści nieprzyjemne łatwiej mogłyby być przetwarzane podprogowo, przyjemne zaś progowo. Z drugiej jednak strony, liczne doniesienia (Buss, 2001; Frijda, 1989) wskazują, że treści nieprzyjemne budzą silniejsze emocje, niż treści przyjemne. Zatem treści nieprzyjemne, budzące silniejsze emocje, mogłyby łatwiej przekraczać próg świadomości od treści przyjemnych, wzbudzających słabsze emocje. Czyli, przeciwnie niż w pierwszym przypadku, treści nieprzyjemne byłyby przetwarzane progowo, a przyjemne zaś podprogowo.

                By zweryfikować, która z tych dwóch konkurencyjnych hipotez jest prawdziwa, najpierw przeprowadziliśmy studium pilotażowe metodą sędziów kompetentnych. W ramach tego studium sędziowie kompetentni oceniali obrazki jako przyjemne, bądź nieprzyjemne. W ten sposób wyłoniliśmy treści przyjemne i nieprzyjemne. Następnie przeprowadziliśmy studium eksperymentalne, ze stosowaną w badaniach zachodnich procedurą eksploracji podprogowego przetwarzania informacji (Massar, Buunk, 2016; Smarandescu, Shimp, 2014). Procedura ta polega na tym, że uczestnicy oglądają na ekranie komputerów materiały, w które wplecione są obrazy mogące być przetwarzane podprogowo (trwające kilkadziesiąt milisekund). W tym wypadku, w pierwszym z warunków eksperymentalnych były to obrazy przyjemne, w drugim zaś nieprzyjemne. Następnie uczestnicy pytani byli, czy widzieli wplecione w film obrazy. Jeśli je widzieli, to wskazywało na to, że obrazy te były przetwarzane progowo. Wyniki ukazały, że obrazy przyjemne są częściej przetwarzane progowo, nieprzyjemne zaś częściej bywają przetwarzane podprogowo. Wsparcie zatem uzyskała pierwsza z dwóch konkurencyjnych hipotez, głosząca, że ludzie bronią się przed treściami nieprzyjemnymi, spychając je poza próg świadomości.

 

BIBLIOGRAFIA:

Bargh, J. A., Williams, L. E. (2007). Nonconscious regulation of emotion. In: J. Gross (ed.) Handbook of Emotion Regulation, New York, NY: The Guilford Press, 429–445.

Buss, D. M. (2001). Psychologia ewolucyjna. Gdańsk: GWP.

Dijksterhuis, A., Henk, A., and Smith, P. (2005). The power of the subliminal: on the subliminal persuasion and other potential applications. In:  R. R. Hassin, J. S. Uleman, and J. A. Bargh (ed.) The New Unconscious, New York, NY: Oxford University Press, 77–106.

Freud, A. (2007). Ego i mechanizmy obronne. Warszawa: PWN.

Freud, S. (1904). ZurPsychopathologie des Alltagslebens. (Psychopatologia życia codziennego). Berlin: Verlag von S. Karger.

Freud, S. (1912). EinigeBemerkungenüber den Begriff des Unbewussten in der Psychoanalyse. (Kilka uwag o pojęciu nieświadomości w psychoanalizie).Berlin: Verlag von S. Karger.

Kobylińska, D., Karwowska, D. (2014). Assimilation and contrast effects in suboptimal affective priming paradigm. Frontiers in Psychology (5), 1-3.

Massar, K., Buunk, A. P. (2016). Individual Differences in Preventive Jealousy Determine Men’s Jealousy after Subliminal Exposure to Rivals Wearing High or Low-Status Clothes. Psychological Reports 118(1), 219–235.

Smarandescu, L., Shimp, T. A. (2014). Drink coca-cola, eat popcorn, and choose Powerade: testing the limits of subliminal persuasion. Marketing Letters, 26(4), 715-726.

Kontakt:

Stowarzyszenie
Psychoedukacji i Terapii
"Evolutio"

Wrocław
evolutio.stow@gmail.com
tel: 731 450 926
Kontakt:
Stowarzyszenie Psychoedukacji i Terapii "Evolutio"
ul. Legnicka 65
54-206 Wrocław
tel : 731 450 926
NIP 898-19-89-491
nr KRS 0000083963
STOWARZYSZENIE
PSYCHOEDUKACJI I TERAPII
"EVOLUTIO"

Organizacja NON PROFIT
© 2016 Stowarzyszenie Psychoedukacji i Terapii "Evolutio" All Right Reserved